Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

W poniedziałek, 13 kwietnia 2026 roku odbyły się w Kościanie uroczystości z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej.

Uroczystości, w których wzięły udział delegacje samorządów, poczty sztandarowe szkół, przedstawiciele instytucji powiatowych i służb mundurowych rozpoczęły się od wspólnego odśpiewania hymnu. Uczestników uroczystości przywitała Tamara Turek, przewodnicząca Rady Miejskiej Kościana. – Dziś żyjemy w wolnej Polsce i właśnie dlatego nasz obowiązek wobec ofiar Katynia jest tak wielki. Pamięć o nich nie może ograniczać się tylko do rocznic i oficjalnych uroczystości. Musimy na stałe przypominać młodszym pokoleniom, kim byli ci ludzie, za co zginęli i dlaczego ich ofiara ma dla nas, tu i teraz, tak wielkie znaczenie – mówiła.   

Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej został przez Sejm RP ustanowiony na 13 kwietnia w 2007 roku. W marcu 1940 roku w lesie katyńskim rozstrzelano 4421 osób, w Charkowie 3820, w Twerze 6311 osób. W innych obozach i więzieniach zamordowano 7305 Polaków. Zbrodnia Rosjan dotknęła praktycznie każdej, nawet najmniejszej miejscowości w Powiecie Kościańskim. Do 1989 roku mówienie o KATYNIU i o zbrodniach radzieckich było zakazane.

Rozstrzelani, związani z Ziemią Kościańską 

• Podporucznik Franciszek Jankowski, syn Juliana Teofila z Kiełczewa koło Kościana i Katarzyny z Ledzianowskich. Urodził się 25 grudnia 1910 roku w Kruszwicy. Był nauczycielem. Został zmobilizowany w sierpniu 1939 roku. Ożenił się 18 kwietnia 1938 roku w Warszawie. Jego żona, Janina, w grudniu 1939 roku otrzymała list pisany z Kozielska. W liście Franciszek troszczył się o żonę i prosił o ciepłą bieliznę. Pisała do męża kilkakrotnie, ale listy pozostały bez odpowiedzi.
• Podporucznik Walerian Jerzykiewicz, syn Juliana i Pelagii, urodził się 9 grudnia 1898 roku w Kościanie, powstaniec wielkopolski, członek Rezerwy Skautowej, urzędnik, odznaczony Medalem Niepodległości. Po kampanii wrześniowej dostał się do niewoli w obozie jenieckim w Starobielsku. Napisał do bliskich dwie wiadomości. Ostatnią 8 marca 1940 roku. Żona Genowefa zmarła w 1986 roku, miał syna Wojciecha.
• Posterunkowy Zenon Brudkiewicz, syn Stanisława i Stanisławy, urodził się 16 maja 1913 roku w Kościanie. Harcerz, z zawodu blacharz. Ukończył szkołę policyjna w Wielkich Mostach. Po 17 września 1939 roku dostał się do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie w Ostaszkowie. 1 stycznia 1940 roku wysłał kartkę pocztowa do rodziny. Zamordowany w Twerze, został pochowany w zbiorowej mogile w Miednoje.  

Kozielsk / KATYŃ

-  ppor. Wacław Ankiewicz z Parzęczewa, nauczyciel w Sokołowicach

-  ppor. Zbigniew Brzeziński z Kościan, prawnik

-  ppłk Jan Chylewski z Łęk Wielkich, oficer zawodowy

-  ppor. Franciszek Gałka z Czacza, nauczyciel

-  ppor. Stanisław Gidaszewski z Kiełczewa, oficer zawodowy

-  kpt Marian Ryszard Hoffmann z Krzywinia, urzędnik

-  ppor. Józef Jakubiec, nauczyciel w Gierłachowie

-  ppor. Franciszek Jankowski z Kiełczewa, nauczyciel

-  por. Józef Jankowski z Nowego Dworu, oficer zawodowy

-  rtm. Stefan Jankowski z Jasienia, oficer zawodowy

-  ppor. Leon Jaworowski z Czempinia, urzędnik bankowy

-  ppor. Marian Kaźmierowski z Kościana, urzędnik

-  por. Alfons Konopiński z Wonieścia, lekarz

-  por. Stanisław Zdzisław Kozłowski z Grodziska Wlkp., absolwent kościańskiego gimnazjum i liceum, lekarz

-  ppor. Julian Kużdowicz z Sierakowa, sędzia

-  kpt Stefan May z Kościana, laborant

-  ppor. Antoni Marian Meyza z Kościana, urzędnik skarbowy

-  kpt Józef Müller z Kiełczewa, oficer zawodowy

-  ppor. Józef Nadobnik z Łubnicy, geometra

-  ppor. Alfons Olszewski ze Szczepowic, kupiec

-  ppor. Stanisław Owsianny ze Świńca, doktor medycyny

-  ppor. Kazimierz Perz z Jaskółek, prawnik

-  ppor. Marian Pruski, sędzia w Kościanie

-  mjr Franciszek Rost z Wielichowa, lekarz

-  ppor. Józef Rzepka, nauczyciel w Zglińcu

-  por. Jerzy Schoen – Wroński ze Śmigla, zawodowy oficer

-  ppor. Bolesław Zygmunt Siciński, rodzina w Śmiglu, agronom

-  ppor. Józef Skałecki z Bonikowa, profesor w kościańskim gimnazjum i liceum

-  ppor. Franciszek Słomiński z Wielichowa, prawnik

-  kpt Tadeusz Szmytkowski z Krzywinia, oficer zawodowy

-  ppor. Franciszek Trąbała ze Świerczyny, nauczyciel

-  ppor. Antoni Julian Urbaniak z Wronowa, urzędnik

-  ppor. Władysław Żak, nauczyciel w Wyskoci

-  por. Marceli Żółtowski z Jarogniewic , ziemianin

Ostaszków / Twer / Miednoje

-  st. przod. PP Bruno Barteczko z Gorzyc

-  post. Stanisław Banaszak, policjant w Kościanie

-  przod. Stanisław Bartkowiak z Kurzej Góry

-  st. post. Wojciech Bąk z Zielęcina

-  st. post. Wiktor Bereszyński z Zielęcina

-  post. Piotr Bresinski z Nacławia

-  post. Zenon Brudkiewicz z Kościana

-  przod. Kazimierz Charoński z Gorzyc

-  st. post. Antoni Chwiała, policjant z Turwi

-  post. Józef Dembski z Kluczewa

-  post. Stanisław Dercz z Piotrkowic

-  st. post. Stanisław Dziewięcki z Jasienia

- przod. Stanisława Fechner z Kluczewa, policjant w Śmiglu

-  przod. Walenty Francuszkiewicz ze Zbęch

-  post. Marcin Gertig z Żegrówka

-  post. Józef Główka z Gorzyc

-  post. Stanisław Gołosinski, policjant w Krzywiniu

-  post. Szczepan Haidrych z Rogaczewa Wielkiego

-  post. Józef Jędrowiak, rodzina w Krzywiniu

-  post. Stanisław John z Gradowic

-  st. post. Franciszek Juskowiak z Łęk Wielkich

-  przod. Jan Kaźmierczak z Mikoszek, księgowy w PP w Kościanie

-  st. post. Edward Kiciński z Osieka

-  st. przod. Franciszek Korbik z Kościana

-  st. post. Andrzej Kotlarski z Łęk Wielkich

-  komisarz Eugeniusz Krupowicz, komendant powiatowy PP w Kościanie

-  st. post. Roman Kryślak z Czaczyka

-  st. post. Jan Kuśnierek z Choryni

-  st. post. Wiktor Ledziński, policjant w Wielichowie

-  st. post. Stefan Lipiński z Piotrowa

-  st. post. Wojciech Malak z Karmina

-  st. post. Stanisław Marciniak (ur. 1885 r.) z Gradowic

-  st. post. Stanisław Marciniak z Borowa

-  st. przod. Antoni Michalczyk z Gronówka

-  st. post. Ignacy Michalczyk z Łubnicy

-  przod. Jakub Napierała z Wilanowa

-  st. post. Antoni Nowaczyk z Olszewa

-  st. post. Ludwik Nowaczyk z Wielichowa

-  st. post. Tomasz Nowak z Olszewa

-  st. post. Leon Ostrowski, policjant w Śmiglu

-  st. post. Franciszek Pauch z Sączkowa

-  przod. Stanisław Pauch z Sączkowa

-  post. Leon Pawlak, policjant w Śmiglu

-  post. Bolesław Piec z Sączkowa

-  post. Ignacy Piec z Sączkowa

-  st. przod. Stanisław Piotrowski z Koszanowa

-  post. Sylwester Przybylski z Jarogniewic

-  st. post. Wojciech Postaremczak z Gorzyc

-  st. post. Andrzej Ratajczak ze Spytkówek

-  przod. Marcin Słowiński, komendant posterunku PP w Kamieńcu

-  post. Józef Smelkowski z Rogaczewa Wielkiego, policjant w Śmiglu

-  st. przod. Andrzej Stachowski z Morownicy

-  post. Antoni Smyrski, policjant we Lwowie, rodzina w Kościanie

-  st. post. Marcin Strzelczyk, policjant w Kościanie

-  st. post. Michał Szczerbal z Przysieki Starej, policjant w Kościanie i Kamieńcu

-  st. post. Stanisław Szwarc z Kościana, policjant w Kościanie

-  st. post. Wojciech Szymkowiak, policjant w Śmiglu

-  przod. Maciej Ścigacz z Cichowa

-  przod. Stanisław Ścigacz z Cichowa

-  post. Stanisław Talarczyk z Łęk Wilekich

-  przod. Stanisław Tyliński, sekretarz PP w Koscianie

-  st. post. Ignacy Tyrzyk z Pelikana

-  st. przod. Marcin Walkowiak z Brońska

-  st. strażnik Piotr Waśkowiak z Głuchowa

-  przod. Andrzej Wegner, komendant posterunku PP w Krzywiniu

-  post. Wacław Wieczorek z Dębska

-  st. post. Józef Zadoń z Wilkowa Polskiego

-  st. przod. Wojciech Zapłata z Darnowa

-  post. Adam Kazimierz Zieliński, policjant w Kościanie

Starobielsk/Charków/Piatichatki

-  ppor. Bolesław Budzynski, rodzina z Barchlinie i Śmiglu, nauczyciel

-  ppor. Wacław Fellmann z Kościana, urzędnik

-  ppor. Zenon Jaworowski z Czempinia, urzędnik

-  ppor. Walerian Jerzykiewicz z Kościana, urzędnik

-  ppor. Franciszek Karaśkiewicz z Kościana, urzędnik

-  por. Alfons Kostrzewski, nauczyciel w Dłużynie

-  ppor. Zygmunt Kurnatowski – Mielżyński z przysieki Polskiej, ziemianin

-  por. Czesław Latała z Piotrkowic, oficer zawodowy

-  por. Alfred Namysł z Gierłachowa, nauczyciel

-  por. Wincenty Pietrykowski z Gorzyc, lekarz

-  ppłk Bronisław Piniecki z Karczewa, oficer zawodowy

-  ppor. Marian Pogonowski z Gołębina Starego, urzędnik

-  ppor. Alojzy Polczyński z Czempinia, lekarz

-  ppor. Zbigniew Przybylski z Gorzyczek, urzędnik

-  ppor. Karol Pucek z Rąbinia, urzędnik

-  ppor. Czesław Ratajczak z Kościana, urzędnik

-  ppor. Stefan Rysmann, nauczyciel w Bronikowie

-  por. Roman Skoraszweski, komornik sądowy w Kościanie

-  kpt Alfred Tulodziecki z Rąbinia, oficer zawodowy

-  kpt Walenty Walkowiak z Reńska, oficer zawodowy

-  kpt Włodzimierz Wdowicki z Siekowa, oficer zawodowy

-  ppor. Roman Wolski, nauczyciel

-  por. Aleksander Zapłata, sędzia grodzki w Śmiglu

-  ppor. Lech Zawadzki – Büthner z Kościana, prawnik i finansista.

Źródło: „Kościańska lista Katyńska”, „Wierni Niepodległej”, Tom I i II